0

Bệnh thiếu máu do thiếu sắt: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

 

Thiếu máu xảy ra khi bạn có một mức độ giảm của hemoglobin trong các tế bào hồng cầu (RBCs). Hemoglobin là protein trong hồng cầu chịu trách nhiệm mang ôxy đến các mô trong cơ thể.

 

Bệnh thiếu máu do thiếu sắt là loại phổ biến nhất của bệnh thiếu máu, và nó xảy ra khi cơ thể không có đủ khoáng chất sắt. Cơ thể cần sắt để tạo hemoglobin. Khi không có đủ sắt trong dòng máu của bạn, phần còn lại của cơ thể của bạn không thể nhận được lượng oxy cần thiết.

 

 

 

Trong khi tình trạng bệnh lý này khá phổ biến, nhưng nhiều người không biết họ có bệnh thiếu máu do thiếu sắt. Họ có thể gặp phải các triệu chứng trong nhiều năm mà vẫn không biết nguyên nhân.

 

Ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, là nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh thiếu máu do thiếu sắt là sự mất sắt trong máu do kinh nguyệt nặng hoặc mang thai. Chế độ ăn uống thiếu hụt sắt hoặc một số bệnh đường ruột ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ sắt cũng có thể gây bệnh thiếu máu do thiếu sắt.

 

Bác sĩ thường điều trị tình trạng này bằng cách bổ sung sắt hoặc thay đổi chế độ ăn uống.

Các triệu chứng của bệnh thiếu máu thiếu sắt

Các triệu chứng của bệnh thiếu máu thiếu sắt ban đầu có thể nhẹ, và bạn thậm chí không thể nhận ra. Theo Hội huyết học Hoa Kỳ (ASH), hầu hết mọi người không nhận ra họ có thiếu máu nhẹ cho đến khi họ thực hiện một xét nghiệm máu thường xuyên.
 
Các triệu chứng của bệnh thiếu máu thiếu sắt từ trung bình đến trầm trọng bao gồm:
 
• Mệt mỏi toàn cơ thể
 
• Ốm yếu
 
• Da xanh xao nhợt nhạt
 
• Khó thở
 
• Chóng mặt
 
• Thèm ăn những đồ mà không phải là thực phẩm, chẳng hạn như bụi bẩn, đá hoặc đất sét
 
• Cảm giác ngứa ran hoặc tê ở chân
 
• Lưỡi phồng rộp hoặc đau nhức
 
• Lạnh tay và chân
 
• Nhịp tim nhanh hoặc bất thường
 
• Móng tay giòn
 
• Nhức đầu
 

Nguyên nhân của bệnh thiếu máu thiếu sắt

Theo ASH, thiếu sắt là nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh thiếu máu. Có rất nhiều nguyên nhân có thể gây ra thiếu sắt. Bao gồm:
 
Lượng sắt ăn vào không đủ
 
Ăn quá ít sắt trong một khoảng thời gian dài có thể gây ra sự thiếu hụt trong cơ thể của bạn. Thực phẩm như thịt, trứng và một số loại rau lá xanh cũng giàu sắt. Vì sắt là rất cần thiết trong giai đoạn phát triển nên phụ nữ mang thai và trẻ em có thể cần nhiều hơn các loại thực phẩm giàu sắt trong chế độ ăn uống của họ.
 
Mang thai hay mất máu do kinh nguyệt
 
Chảy máu kinh nguyệt nặng và mất máu trong khi sinh là những nguyên nhân phổ biến nhất của thiếu máu thiếu sắt ở phụ nữ độ tuổi sinh đẻ.
 
Chảy máu trong
 
Một số tình trạng y tế có thể gây chảy máu trong, có thể dẫn đến thiếu máu thiếu sắt. Ví dụ như một vết loét trong dạ dày, các khối u ở đại tràng hay ruột hoặc ung thư ruột kết. Thường xuyên sử dụng thuốc giảm đau, như aspirin, cũng có thể gây chảy máu trong dạ dày.
 
Không có khả năng hấp thụ sắt
 
Một số rối loạn hay phẫu thuật ảnh hưởng đến ruột cũng có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ sắt. Thậm chí nếu bạn bổ sung đủ sắt trong chế độ ăn uống nhưng bạn mắc bệnh celiac hoặc có phẫu thuật đường ruột như bắc cầu dạ dày có thể giới hạn số lượng sắt cơ thể hấp thụ được.
 
Lạc nội mạc tử cung
 
Nếu một người phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung cô ấy có thể mất máu nặng nhưng không thể nhìn thấy được bởi vì nó là ẩn ở vùng bụng hoặc vùng chậu. 

Yếu tố nguy cơ của bệnh thiếu máu thiếu sắt

Thiếu máu là tình trạng phổ biến và có thể xảy ra ở cả nam giới và nữ giới ở mọi lứa tuổi và bất kỳ nhóm sắc tộc nào. Một số người có thể là nguy cơ lớn hơn của bệnh thiếu máu thiếu sắt hơn những người khác, bao gồm:
 
• Phụ nữ tuổi sinh đẻ
 
• Phụ nữ mang thai
 
• Những người có chế độ ăn uống nghèo chất sắt
 
• Những người hiến máu thường xuyên
 
• Trẻ sơ sinh và trẻ em, đặc biệt là những bé sinh non sớm hoặc phát triển quá nhanh.
 
• Người ăn chay không thay thế thịt bằng các thực phẩm giàu sắt khác
 
Nếu bạn có nguy cơ mắc bệnh thiếu máu thiếu sắt hãy nói chuyện với bác sĩ để  thực hiện xét nghiệm máu hoặc thay đổi chế độ ăn uống có lợi cho bạn.
 
phụ nữ mang thai có nguy cơ bị thiếu máu thiếu sắt

Chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt như thế nào?

Một bác sĩ có thể chẩn đoán thiếu máu với xét nghiệm máu. Bao gồm:
 
Xét nghiệm công thức máu toàn bộ(CBC)
 
Xét nghiệm công thức máu toàn bộ (CBC) thường là xét nghiệm kiểm tra đầu tiên bác sĩ sẽ sử dụng. CBC một biện pháp lượng tất cả các thành phần trong máu, bao gồm:
 
• Hồng cầu (RBCs)
 
• Bạch cầu (WBCs)
 
• Hemoglobin
 
• Hematocrit (dung tích hồng cầu)
 
• Tiểu cầu
 
CBC cung cấp thông tin về máu hữu ích trong chẩn đoán bệnh thiếu máu thiếu sắt. Thông tin này bao gồm:
 
• Mức hematocrit là phần trăm khối lượng máu được tạo thành từ hồng cầu
 
• Mức hemoglobin
 
• Kích thước của hồng cầu
 
Một phạm vi bình thường hematocrit là 34,9 - 44,5% cho phụ nữ trưởng thành và 38.8-50% đối với đàn ông trưởng thành. Trong phạm vi bình thường hemoglobin là 12.0 - 15.5 g/dl (gam trên mỗi deciliter) cho một người phụ nữ trường thành và 13,5 - 17,5 g/dl (gam trên mỗi deciliter) cho một người đàn ông trường thành.
 
Trong bệnh thiếu máu thiếu sắt, hematocrit và hemoglobin ở mức rất thấp. Ngoài ra, hồng cầu thường có kích thước nhỏ hơn so với bình thường.
 
Một xét nghiệm CBC thường được thực hiện như một phần của việc kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc được thực hiện trước khi phẫu thuật. Xét nghiệm này là hữu ích để chẩn đoán các loại thiếu máu vì hầu hết những người bị thiếu sắt thường không nhận ra nó.
 
Các xét nghiệm khác
 
Thiếu máu thường có thể được xác nhận với một xét nghiệm CBC. Bác sĩ có thể thêm các xét nghiệm máu để xác định độ nghiêm trọng của bệnh thiếu máu và phương pháp điều trị. Họ cũng có thể kiểm tra máu của bạn thông qua một kính hiển vi. Các xét nghiệm máu sẽ cung cấp thông tin, bao gồm:
 
• Mức độ sắt trong máu của bạn
 
• Kích thước hồng cầu và màu sắc (hồng cầu nhạt, nếu họ thiếu sắt)
 
• Các cấp độ ferritin
 
• Khả năng gắn sắt toàn phần (TIBC)
 
Ferritin là một protein giúp với lưu trữ sắt trong cơ thể của bạn. Mức độ thấp của ferritin cho thấy lượng sắt tích lũy thấp. Một xét nghiệm TIBC được sử dụng để xác định số lượng transferrin mang sắt. Transferrin là một protein vận chuyển sắt.
 
Các xét nghiệm cho chảy máu trong
 
Nếu bác sĩ cho rằng thiếu máu thiếu sắt có liên quan đến chảy máu trong, thì việc bổ sung các xét nghiệm có thể cần thiết. Một xét nghiệm như xét nghiệm phân để kiểm tra máu trong phân. Máu trong phân có thể cho thấy có chảy máu trong ruột của bạn.
 
Bác sĩ cũng có thể thực hiện nội soi, bằng cách sử dụng một máy ảnh nhỏ gắn trên một ống dẻo để kiểm tra niêm mạc đường tiêu hóa. Một xét nghiệm EGD hoặc nội soi đường tiêu hóa trên, cho phép bác sĩ kiểm tra niêm mạc thực quản, dạ dày và phần trên của ruột non. Nội soi ruột già hoặc nội soi đường tiêu hóa dưới, cho phép bác sĩ để kiểm tra các niêm mạc đại tràng là phần dưới của ruột. Các xét nghiệm này có thể giúp xác định các nguồn chảy máu đường tiêu hóa. 
 

Thiếu máu thiếu sắt ở phụ nữ

Mang thai, chảy máu kinh nguyệt nặng, và u xơ tử cung là tất cả lý do tại sao phụ nữ có nhiều nguy cơ trải nghiệm thiếu máu thiếu sắt.
 
Chảy máu kinh nguyệt nặng xảy ra khi một người phụ nữ chảy máu nhiều hơn hoặc dài hơn so với bình thường trong thời gian kinh nguyệt còn được gọi là rong kinh, rong huyết. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng chống bệnh, bình thường kinh nguyệt chảy máu kéo dài 3-7 ngày và lượng máu mất khoảng từ 40-60 ml. Chảy máu kinh nguyệt nặng thường là chảy máu nhiều hơn bảy ngày và lượng máu mất nhiều gấp đôi bình thường.
 
Theo Viện nghiên cứu Tim, Phổi và Máu Quốc gia, ước tính có khoảng 20% phụ nữ ở tuổi sinh đẻ có mắc bệnh thiếu máu thiếu sắt. Phụ nữ có thai ngay cả nhiều khả năng mắc bệnh thiếu máu thiếu sắt vì họ cần một lượng lớn máu để hỗ trợ sự phát triển thai nhi.
 
Siêu âm vùng chậu có thể giúp bác sĩ tìm nguồn gốc của chảy máu dư thừa trong kỳ kinh nguyệt của người phụ nữ, chẳng hạn như u xơ tử cung. Giống như thiếu máu thiếu sắt, u xơ tử cung tử cung thường không gây ra triệu chứng. Chúng xảy ra khi khối u phát triển trong tử cung. Các khối u này thường không phải ung thư, chúng có thể gây ra chảy máu kinh nguyệt nặng, dẫn đến thiếu máu thiếu sắt.

Các biến chứng y tế của bệnh thiếu máu thiếu sắt

Hầu hết các trường hợp thiếu máu thiếu sắt là nhẹ và không gây ra biến chứng. Điều kiện thường có thể điều trị dễ dàng. Tuy nhiên, nếu thiếu máu hoặc sắt không được điều trị, nó có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác. Bao gồm:
 
Nhịp tim nhanh hoặc không đều
 
Khi bạn đang thiếu máu, trái tim của bạn sẽ bơm máu nhiều hơn để bù đắp cho lượng oxy thấp. Điều này có thể dẫn đến nhịp tim bất thường. Trong trường hợp nghiêm trọng, nó có thể dẫn đến suy tim hoặc tim phì đại.
 
 
Biến chứng thai kỳ
 
Trong trường hợp thiếu sắt nghiêm trọng, một đứa trẻ có thể được sinh ra sớm hoặc với trọng lượng sinh thấp. Phụ nữ mang thai cần được uống bổ sung sắt như một phần của việc chăm sóc sức khỏe trước khi sinh để ngăn chặn biến chứng xảy ra.
 
Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ tăng trưởng chậm
 
Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đang bị thiếu sắt có thể bị trì hoãn sự tăng trưởng và phát triển. Trẻ cũng dễ bị nhiễm trùng.

Lựa chọn điều trị thiếu máu thiếu sắt

Bổ sung sắt
 
Bổ sung sắt có thể giúp khôi phục lại mức độ sắt trong cơ thể của bạn. Nếu có thể, bạn nên uống sắt khi bụng không có thức ăn sẽ giúp cơ thể hấp thụ tốt hơn. Nếu dạ dày khó chịu, bạn có thể uống sắt vào các bữa ăn. Bạn có thể cần để bổ sung sắt vài tháng. Bổ sung sắt có thể gây táo bón hay phân đen.
 
Chế độ ăn uống
 
Chế độ ăn bao gồm các loại thực phẩm sau đây có thể giúp điều trị hoặc ngăn chặn thiếu sắt:
 
• Thịt đỏ
 
• Rau màu xanh sẫm
 
• Trái cây sấy khô
 
• Hạt quả hạch
 
• Ngũ cốc bổ sung sắt
 
Ngoài ra, vitamin C giúp cơ thể hấp thụ sắt. Nếu bạn đang bổ sung sắt, bác sĩ có thể đề nghị uống thêm một nguồn cung cấp vitamin C, chẳng hạn như một ly nước cam hoặc chanh.
 
 
Điều trị nguyên nhân tiềm ẩn của chảy máu
 
Bổ sung sắt sẽ không giúp ích nếu rong kinh hoặc chảy máu nặng gây ra sự thiếu máu. Bác sĩ có thể kê toa thuốc ngừa thai cho những phụ nữ có rong kinh hoặc chảy máu kinh nguyệt nặng. Điều này có thể làm giảm lượng kinh nguyệt chảy máu mỗi tháng.
 
Trong trường hợp nghiêm trọng, mất máu nhanh chóng và thiếu sắt có thể cần phải được truyền máu.

Phòng ngừa thiếu máu do thiếu sắt

Khi thiếu máu thiếu sắt được gây ra bởi chế độ ăn uống ít chất sắt thì có thể được ngăn chặn bằng cách thêm vào chế độ ăn các loại thực phẩm giàu sắt và vitamin C. Các bà mẹ đang mang thai và cho con bú cần chắc chắn được bổ sung sắt và tăng cường sắt trong sữa công thức cho trẻ sơ sinh.
 
Thực phẩm giàu sắt bao gồm:
 
• Thịt, như thịt cừu, thịt lợn, thịt gà và thịt bò
 
• Hạt đậu
 
• Hạt bí ngô
 
• Rau xanh lá, chẳng hạn như rau bina
 
• Nho khô và trái cây khô khác
 
• Quả trứng
 
• Hải sản, chẳng hạn như trai, cá mòi, tôm và hàu
 
• Thực phẩm bổ sung sắt hoặc ngũ cốc bổ sung sắt
 
Thực phẩm giàu vitamin c bao gồm:
 
• Trái cây như cam, bưởi, dâu tây, kiwis, ổi, đu đủ, dứa, dưa hấu và xoài
 
• Bông cải xanh
 
• Ớt chuông màu đỏ hoặc màu xanh lá
 
• Cải brussen
 
• Súp lơ
 
• Cà chua
 
• Rau xanh lá
 
Nếu bạn có các triệu chứng của bệnh thiếu máu thiếu sắt, nói chuyện với bác sĩ của bạn để được chẩn đoán và điều trị. Tuy nhiên, cần lưu ý bổ sung quá nhiều sắt có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe do quá nhiều sắt trong máu. Các biến chứng từ quá nhiều sắt trong máu của bạn bao gồm các thiệt hại gan và táo bón.
 
ACTI-GLOBIN hỗ trợ quá trình tạo hồng cầu, hemoglobin, bổ sung sắt, acid folic, các vitamin và khoáng chất

kingrose baner   

 Natufib

Bài viết cùng chuyên mục

Detocap

 

Zulap

 Lưu huyết minh 

x

 

"Mời để lại số điện thoại, chúng tôi sẽ gọi lại ngay. Mọi thông tin hoàn toàn bảo mật."

 

X

Natufib giải trừ táo bón bé yêu